Zadbanie o polisę, która zapewnia realne wsparcie finansowe w tym wyjątkowym momencie, to jeden z najczęstszych kroków podejmowanych przez świadomych rodziców. Choć przyjęło się kojarzyć to świadczenie głównie z mamami, niezwykle istotną kwestią są również pieniądze za urodzenie dziecka z ubezpieczenia dla ojca. Współczesne produkty ubezpieczeniowe pozwalają bowiem na wypłatę środków obojgu rodzicom, co stanowi znaczący zastrzyk gotówki w domowym budżecie, obciążonym zakupem wózka czy fotelika.
Jakie konkretne świadczenia przysługują rodzicom w takiej sytuacji i na co zwrócić uwagę, analizując Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU)? W poniższym artykule wyjaśniamy, jak działają okresy karencji oraz jakie formalności należy spełnić, aby szybko otrzymać należne środki.
Komu przysługuje wypłata i jaki jest zakres ochrony
Oczywiście, polisa za urodzenie dziecka nie jest ubezpieczeniem przysługującym samemu dziecku – do otrzymania świadczenia z tego tytułu uprawnieni są jego rodzice (to właśnie rodzic ma status osoby ubezpieczonej).
Omawiany typ polisy to nie ubezpieczenie samego dziecka, ale ochrona i świadczenie przysługujące jego rodzicom, którzy są ubezpieczonymi.
Tego rodzaju ubezpieczenie to również całkiem inny produkt niż polisa dla kobiety w ciąży! Z pozoru podobne, ale w gruncie rzeczy to dwa całkiem odmienne rozwiązania.
Polisa dla kobiety w ciąży daje przyszłej mamie prawo do otrzymania środków, które pozwolą jej sfinansować:
- badania diagnostyczne (w tym m.in. USG, pobranie wymazu z szyjki macicy czy mammografia),
- wizyty u lekarza zajmującego się prowadzeniem ciąży,
- wizyty u ginekologa,
- wydatki na leczenie operacyjne,
- opłaty za transport medyczny oraz inne usługi związane z opieką nad kobietą w ciąży.
Polisa ta stanowi rodzaj ubezpieczenia zdrowotnego, które pozwala na pokrycie wydatków medycznych związanych z ciążą. W zależności od zapisów w OWU, wypłata świadczenia jest jednorazowa albo pokrywa poszczególne wydatki.
W przypadku polisy z tytułu urodzenia dziecka wypłata środków przysługuje w związku z samymi narodzinami. Rodzice otrzymują świadczenie, jeśli w ich rodzinie pojawi się nowo narodzone dziecko.
→ O korzyściach polisy na wypadek urodzenia dziecka przeczytasz w osobnym artykule.
Ubezpieczenie a karencja po urodzeniu dziecka
Podobnie jak w przypadku innych rodzajów polis oferowanych przez TU, umowa ubezpieczenia za urodzenie dziecka również ma okres karencji.
Karencja, czyli odłożenie w czasie początku okresu odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu określonych ryzyk w trakcie trwania umowy ubezpieczenia, jest jedną z konstrukcji prawnych powszechnie używanych w umowach ubezpieczenia.
Źródło: B. Mrozowska-Bartkiewicz, Karencja w ubezpieczeniach w świetle orzecznictwa sądowego
Co to oznacza? Mówiąc najprościej, karencja to ustalony przedział czasowy po podpisaniu umowy, w trakcie którego nie przysługuje ochrona ubezpieczeniowa. Zazwyczaj okres karencji wynosi od sześciu miesięcy do jednego roku. Poszczególne towarzystwa ubezpieczeniowe przyjmują odmienne rozwiązania w tej kwestii, ale – co do zasady – karencja trwa mniej więcej tyle, co sama ciąża. Zaleca się kontakt z danym towarzystwem ubezpieczeniowym, aby uzyskać niezbędne i przede wszystkim aktualne informacje. Oczywiście, znajdziemy je także w OWU danej polisy.
Okres karencji, po upływie którego możliwa jest wypłata świadczenia z tytułu narodzin dziecka, zależy od polityki przyjętej przez konkretnego ubezpieczyciela. Zazwyczaj wynosi on od kilku miesięcy (nierzadko więcej niż 9 miesięcy) do jednego roku. Ubezpieczająca się kobieta nie może w momencie zakupu polisy być w ciąży.
Dlaczego ubezpieczyciele przyjmują takie rozwiązanie w przypadku polisy z tytułu urodzenia dziecka? W celu ochrony ubezpieczyciela przed zawieraniem umów wyłącznie po to, by natychmiast uzyskać świadczenie. Gdyby nie okres karencji, polisa tego rodzaju byłaby bardzo popularnym produktem, który zapewniałby wypłatę świadczenia w krótkim czasie od podpisania umowy. To stanowiłoby dla towarzystw wysoki koszt, niewspółmierny do zysków pozwalających na funkcjonowanie.
Omawiana polisa jest więc produktem dla osób planujących powiększenie rodziny i to one liczyć na ochronę ubezpieczeniową w związku z urodzeniem dziecka.
Karencja w wybranych polisach
Poniżej znajdziesz przykładowe okresy karencji, jakie poszczególne towarzystwa ubezpieczeniowe stosują w przypadku oferowanych polis:
| Towarzystwo ubezpieczeniowe / polisa | Okres karencji w miesiącach lub dniach |
|---|---|
| Ergo Hestia (Grupowe Ubezpieczenie na Życie Pracowników i Ich Rodzin Hestia Rodzina) | 9 miesięcy |
| PZU S.A. (Grupowe Ubezpieczenie na Życie Pod Dobrą Opieką) | 9 miesięcy |
| Nationale Nederlanden (Razem dla siebie) | 9 miesięcy |
| Generali (Z myślą o życiu PLUS) | 270 dni |
Źródło: opracowanie własne na podstawie analizy ofert wybranych towarzystw ubezpieczeniowych
Warto podkreślić, że niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe przewidują możliwość wykupienia polisy bez minimalnego wymaganego okresu karencji. Jak łatwo się domyślić, oznacza to najczęściej o wiele wyższą składkę oraz niższą sumę ubezpieczenia.
Rzadziej można spotkać się z wariantem kompromisowym, w ramach którego możliwe jest uzyskanie świadczenia jeszcze przed zakończeniem okresu karencji. Możliwa jest wypłata jedynie części środków – jest ona ustalana w sposób proporcjonalny.
Najważniejsze dokumenty
Zanim zdecydujesz się na podpisanie umowy ubezpieczeniowej z tytułu urodzenia dziecka, zapoznaj się z OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia) danego produktu ubezpieczeniowego. Z tego dokumentu dowiesz się, jaki jest zakres ochrony, warunki wypłaty świadczenia, wyłączenia odpowiedzialności TU itd. Szczegółowe informacje, co warto sprawdzić w OWU znajdziesz w poniższej tabeli:
| Ogólne Warunki Ubezpieczenia – co zawiera ten dokument? | Komentarz |
|---|---|
| Suma ubezpieczenia | Jej wysokość zależy od ustaleń między towarzystwem ubezpieczeniowym a klientem. Poziom sumy ubezpieczeniowej wpływa również na wysokość comiesięcznych składek, które wnioskodawca zobowiązał się opłacać w ramach polisy na urodzenie dziecka |
| Okres karencji | W sytuacji, gdy osoba ubezpieczona postanowi nie zachowywać okresu karencji, musi liczyć się z tym, że nie otrzyma świadczenia nawet pomimo urodzenia dziecka |
| Sposób wypłaty świadczeń | Ważny jest m.in. termin, w jakim zostaną wypłacone środki |
| Sytuacje, w których nie nastąpi wypłata świadczenia | Rozumie się przez to zarówno okres karencji, jak i zdarzenia, które odbierają możliwość otrzymania świadczenia. Do tych ostatnich należy np. fakt popełnienia samobójstwa przez osobę ubezpieczona |
| Dokumenty, jakie należy okazać, by otrzymać świadczenie ubezpieczeniowe | Od ubezpieczonych rodziców wymaga się m.in. aktu urodzenia dziecka |
Źródło: opracowanie własne na podstawie ustawy z dnia 11 września 2015 roku o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. 2015 poz. 1844).
Urodzenie dziecka a świadczenia wypłacane przez państwo
Pojawienie się nowego członka rodziny otwiera rodzicom drogę do różnych form wsparcia systemowego, w tym m.in. do zasiłku rodzinnego. Warto podkreślić, że większość kluczowych świadczeń ma charakter powszechny. Oznacza to, że prawo do ich otrzymania często nie zależy od poziomu osiąganych dochodów, a decydującym czynnikiem jest sam fakt urodzenia dziecka.
Choć przed laty symbolem finansowej pomocy dla rodziców było słynne becikowe, obecnie fundamentem wsparcia jest program Rodzina 800+ (będący kontynuacją i rozwinięciem szeroko znanego programu Rodzina 500+).
Dodatkowym, istotnym filarem pomocy finansowej jest rodzinny kapitał opiekuńczy (RKO). W ramach RKO rodzice mogą otrzymać łącznie 12 tysięcy złotych na drugie i kolejne dziecko. Środki te wypłacane są w miesięcznych transzach – zależnie od preferencji rodziców – w wysokości 500 lub 1000 złotych. Należy pamiętać, że wszystkie wymienione świadczenia przysługują również opiekunom, którzy wychowują dziecko przysposobione na mocy odpowiedniego orzeczenia wydanego przez sąd opiekuńczy.
Czy świadczenia rządowe wyklucza wypłatę z polisy?
Środki wypłacane przez państwo to bez wątpienia cenne wsparcie dla młodych rodziców, zwłaszcza że narodziny dziecka to dopiero początek długiej listy wyzwań i wydatków. W tym kontekście pojawia się jednak ważne pytanie: czy ubezpieczenie na wypadek urodzenia dziecka koliduje z przytoczonymi programami rządowymi?
Odpowiedź jest jednoznaczna: nie. Skorzystanie z prywatnej polisy na urodzenie dziecka w żaden sposób nie wyklucza się z pieniędzmi przyznanymi przez państwo, np. w ramach świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem jeśli obawiasz się, że jako ubezpieczony rodzic nie otrzymasz świadczenia z tytułu 500+ (obecnie 800+) czy innych benefitów przeznaczonych dla rodzin wielodzietnych – Twoje obawy są całkowicie płonne. To dwa niezależne źródła finansowania, dlatego tym bardziej warto rozważyć dodatkowe rozwiązanie, które oferują rodzicom towarzystwa ubezpieczeniowe.
W praktyce oznacza to, że ubezpieczony może liczyć na pełną kumulację pomocy: otrzymuje zarówno wsparcie finansowe z państwa za powiększenie rodziny, jak i świadczenie w ramach polisy. Oczywiście należy pamiętać, że w tym ostatnim przypadku wypłata następuje po spełnieniu konkretnych warunków określonych w umowie z ubezpieczycielem.
Ubezpieczenie z tytułu urodzenia dziecka – indywidualne czy grupowe?
W nowoczesnych umowach, które gwarantują środki po urodzeniu dziecka, coraz popularniejszym standardem staje się ochrona jako usługa dodatkowa do ubezpieczenia dla ojca. To elastyczne podejście pozwala dopasować zakres ochrony do realnych potrzeb powiększającej się rodziny.
Doskonałym przykładem jest sytuacja, w której mężczyzna decyduje się na ubezpieczenie grupowe na życie (np. w miejscu pracy). Taki model ochrony zazwyczaj stanowi pakiet różnorodnych produktów, zabezpieczających ubezpieczonego na wypadek wielu scenariuszy, takich jak:
- poważne zachorowanie, które powoduje niezdolność osoby ubezpieczonej do wykonywania pracy zarobkowej,
- konieczność poniesienia wydatków w związku z leczeniem medycznym i/lub rehabilitacją.
Warto wiedzieć, że w ramach tak skonstruowanego pakietu zazwyczaj nic nie stoi na przeszkodzie, aby jednym z kluczowych elementów było właśnie wsparcie finansowe po urodzeniu dziecka.
Większość towarzystw ubezpieczeniowych traktuje obecnie polisy na wypadek narodzin jako opcję dodatkową, którą można dołączyć do głównej umowy. Aby ułatwić Ci rozeznanie w ofertach rynkowych, przygotowaliśmy zestawienie oparte na danych z Tabeli 1. Poniżej sprawdzisz, czy u wybranych ubezpieczycieli ochrona ta funkcjonuje jako produkt podstawowy, czy też jest oferowana wyłącznie jako wariant dodatkowy:
| Towarzystwo ubezpieczeniowe / polisa | Umowa dodatkowa czy podstawowa? |
|---|---|
| Ergo Hestia (Grupowe Ubezpieczenie na Życie Pracowników i Ich Rodzin Hestia Rodzina) | Podstawowa |
| PZU S.A. (Grupowe Ubezpieczenie na Życie Pod Dobrą Opieką) | Dodatkowa |
| Nationale Nederlanden (Razem dla siebie) | Dodatkowa |
| Generali (Z myślą o życiu PLUS) | Dodatkowa |
Źródło: opracowanie własne na podstawie analizy ofert wybranych towarzystw ubezpieczeniowych
Grupowe ubezpieczenie w pracy
Alternatywą dla polisy ojca jest grupowe ubezpieczenie wykupione przez pracodawcę. Taka polisa stanowi jeden z pozapłacowych elementów wynagrodzenia dla pracowników i ma na celu zachęcić kandydatów do aplikowania do pracy w danej firmie.
Dlaczego wspominamy o polisie grupowej pracodawcy omawiając świadczenia wypłacane przez TU w przypadku narodzin dziecka? Powód jest jeden: często zdarza się, że w przypadku takiej polisy nie obowiązuje okres karencji. Można więc otrzymać wsparcie finansowe za urodzenie dziecka, mimo przystąpienia do ubezpieczenia już w okresie ciąży. To zapewne dobra wiadomość dla świeżo upieczonych rodziców.
Wypłata wyłącznie z tytułu urodzenia dziecka?
Sama nazwa tego produktu – ubezpieczenie z tytułu urodzenia dziecka – może sugerować, że ochrona obejmuje wyłącznie sytuacje związane z biologicznym przyjściem maluszka na świat. Rzeczywistość ubezpieczeniowa jest jednak znacznie szersza i bardziej inkluzywna.
Warto wiedzieć, że środki w ramach polisy mogą zostać wypłacone również tym wnioskodawcom, którzy zdecydowali się na przysposobienie dziecka. Towarzystwa ubezpieczeniowe coraz częściej zrównują prawa rodziców adopcyjnych z biologicznymi, uznając, że radość (oraz wyzwania finansowe) związane z pojawieniem się nowego członka rodziny są w obu przypadkach tak samo istotne.
Pieniądze z tytułu urodzenia dziecka mogą przysługiwać osobie ubezpieczonej nie tylko po narodzinach potomka, ale także w sytuacji, gdy zdecyduje się ona na adopcję. Ogólne Warunki Ubezpieczenia wskazują także, jaki jest maksymalny wiek przysposabianego dziecka.
Wiele polis przewiduje także wypłatę świadczenia w sytuacji, gdy dziecko urodziło się martwe.
Ile wynosi świadczenie?
Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ na wysokość świadczenia składa się szereg elementów. To, jaka kwota za urodzenie dziecka wypłacona zostaną jego rodzicom, zależy przede wszystkim od:
- wysokości sumy ubezpieczenia, na którą zgodził się klient towarzystwa ubezpieczeniowego na etapie podpisywania umowy,
- poziomu opłacanych składek przez matkę lub ojca (w przypadku, gdy ten ostatni zdecydował się na ubezpieczenie na narodziny dziecka jako opcję dodatkową).
Wysokość świadczenia mającego wesprzeć rodziców bezpośrednio po urodzeniu dziecka określa dokument potwierdzającym przystąpienie do ubezpieczenia, czyli polisa. Znajdują się w nim także informacje o powiększeniu należnych środków, przysługujących klientowi towarzystwa ubezpieczeniowego np. w związku z ciążą mnogą (bliźniaki, trojaczki itd.).
Praktyka pokazuje, że wysokość świadczenia z polisy za urodzenie dziecka wynosi zazwyczaj od ok. 1500-2000 do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Warto jednak podkreślić, że ten ostatni wariant jest spotykany raczej sporadycznie. Kwota świadczenia wypłacana jest jednorazowo.
Jakie dokumenty należy dostarczyć ubezpieczycielowi?
Składając wniosek o wypłatę świadczenia za urodzenie dziecka, musisz przedstawić ubezpieczycielowi dokumenty, których wykaz zestawiliśmy w Tabeli nr 4.
| Dokument | Komentarz |
|---|---|
| Dokument tożsamości osoby ubezpieczonej | Zdjęcie lub skan dokumentu |
| Książeczka zdrowia | Kopia książeczki jest wymagana w sytuacji, gdy osoba chce uzyskać środki z polisy z tytułu urodzenia chorego dziecka. Oprócz tego można dołączyć również zaświadczenie lekowe |
| Akt urodzenia dziecka | Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka |
| Karta szpitalna lub wystawiony przez ginekologa dokument potwierdzający przebieg oraz czas trwania ciąży | Dokumentacja ta jest niezbędna w sytuacji, gdy dziecko urodziło się martwe |
Źródło: opracowanie własne na podstawie analizy ofert wybranych towarzystw ubezpieczeniowych
Rodzaj wymaganych dokumentów zależy od rozwiązań przyjętych przez dane towarzystwo ubezpieczeniowe. Szczegółowe informacje znajdziesz na stronie internetowej ubezpieczyciela.
