Przeglądając Ogólne Warunki Ubezpieczenia, czyli najważniejszy dokument dotyczący Twojej przyszłej polisy, z pewnością trafisz na określenie uposażony. Towarzystwa ubezpieczeniowe dokładnie precyzują, w jakich okolicznościach ubezpieczony może zdecydować kogo uposażyć oraz co stanie się ze świadczeniem, jeśli nie wskazał żadnego uposażonego. Wyjaśniamy, kim jest osoba uposażona, jaką rolę pełni w ubezpieczeniu na życie i dlaczego warto wskazać ją w umowie.
Kim jest uposażony?
Decydując się na ubezpieczenie na życie, robisz to przede wszystkim z myślą o zabezpieczeniu swoich bliskich na wypadek, gdyby Cię zabrakło. Pieniądze z polisy w przypadku śmierci ubezpieczonego mają zapewnić jego rodzinie wsparcie finansowe w tym trudnym momencie życia.
Po Twojej śmierci wiele osób może zyskać prawo do odziedziczenia majątku. Jeśli chcesz, by pieniądze z polisy (suma ubezpieczenia) trafiły np. do Twojego dziecka czy partnera, a nie do kogokolwiek innego z rodziny, warto wyznaczyć ich w umowie ubezpieczenia jako uposażonych.
Co się dzieje z pieniędzmi z polisy po śmierci ubezpieczonego?
Uposażony to osoba, która jest uprawiona do otrzymania świadczenia z tytułu polisy po śmierci ubezpieczonego. To Ty, jako osoba ubezpieczona, wskazujesz ją w swoim ubezpieczeniu. Możesz to zrobić np. podczas podpisywania umowy ubezpieczenia. Ale także w dowolnym momencie w czasie trwania ochrony ubezpieczeniowej.
Przed zakupem ubezpieczenia na życie warto przeanalizować nie tylko zakres ubezpieczenia, sumę ubezpieczenia, ale również kim powinna być osoba uprawniona do otrzymania świadczenia z polisy na życie po śmieci ubezpieczonego.
Po co wyznacza się osobę uposażoną?
W ubezpieczeniu na życie świadczenie wypłacane jest dopiero po Twojej śmierci. Jak wiesz już, należy wskazać, komu przypadną pieniądze z polisy. Dlaczego to takie ważne? Rozwiązuje wiele problemów związanych z procedurą dziedziczenia środków po zmarłym.
Jeśli w polisie widnieje uposażony, reszta osób upoważnionych do dziedziczenia nie otrzyma pieniędzy. Trafią one jedynie do osoby lub osób wskazanych przez Ciebie. Co więcej, to Ty określasz, czy chcesz, aby pieniądze z Twojej polisy trafiły do jednej lub kilku osób. W tym drugim przypadku podział środków może być proporcjonalny.
Możesz wyznaczyć uposażonego głównego, a także uposażonego zastępczego. Kim on jest? Uposażony zastępczy to osoba, która może otrzymać świadczenie po śmierci osoby ubezpieczonej w przypadku śmierci uposażonego głównego. Wypłata świadczenia nastąpi na zasadach zawartych w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia.
Przed zakupem ubezpieczenia na życie warto przeanalizować nie tylko zakres ubezpieczenia, sumę ubezpieczenia, ale również kim powinna być osoba uprawniona do otrzymania świadczenia z polisy na życie po śmieci ubezpieczonego.
Zasady otrzymania świadczenia
Uposażonym może być zarówno członek najbliższej rodziny, jak i przyjaciel czy partner życiowy, z którym pozostajesz w nieformalnym związku. To Ty decydujesz, kogo chcesz uposażyć. Warto przemyśleć, kogo chcemy zabezpieczyć po naszej śmierci jeszcze przed zawarciem umowy ubezpieczenia.
Decydując się na ubezpieczenie na życie, które ma być zabezpieczeniem spłaty kredytu hipotecznego, możesz wskazać bank jako podmiot uposażony do wypłaty świadczenia. Co ważne, ubezpieczyciel przeleje po Twojej śmierci bankowi jedynie kwotę, która pozostała do spłaty. Reszta środków z polisy trafi do spadkobierców lub kolejnych osób uposażonych.
Możesz stworzyć listę, w której określisz, że np. Twoja partnerka ma otrzymać 50% wszystkich środków, a pozostała dwójka dzieci po 25%. Możesz także zadecydować, by w pierwszej kolejności z polisy został spłacony kredyt. Dopiero w kolejnej pieniądze trafiłą do wybranej przez Ciebie osoby lub osób.
Jako ubezpieczony masz możliwość:
- wybrać wysokość świadczenia,
- ustalić, kto ma mieć prawo do odbioru pieniędzy po śmierci ubezpieczonego,
- dowolnie zmieniać, a nawet odwoływać uposażonych.
Uposażony nie otrzyma świadczenia z polisy na życie, jeśli okaże się, że umyślnie przyczynił się do śmierci osoby ubezpieczonej
Jak wskazać uposażonego w polisie?
Cała procedura jest bardzo prosta i zazwyczaj odbywa się, gdy podpisujesz umowę ubezpieczenia. Ubezpieczyciel pyta, kogo chcesz wskazać jako osobę uposażoną. Jednak pamiętaj, że nie jest to ostateczny wybór. W każdej chwili możesz zmienić dane osoby lub osób, do których mają trafić środki. Twoja sytuacja życiowa może się zmienić, dlatego gdy np. pojawiają się dzieci, warto pomyśleć przede wszystkim o ich zabezpieczeniu.
Nie jest złym pomysłem uposażyć nie tylko partnera czy partnerkę, ale także zaufaną osobę. Może to być np. chrzestny lub chrzestna. W razie wypadku obojga rodziców, dzieci otrzymały natychmiastową pomoc finansową.
Jeśli nawet będą uprawnione do świadczenia, a będą niepełnoletnie, nie będą mogły korzystać z pieniędzy aż do osiągnięcia pełnoletniości. Jedynym wyjściem wtedy jest ustanowienie kuratora ich majątku. A to wymaga niestety procedury sądowej i wiąże się z dodatkowymi kosztami. Warto wziąć pod uwagę takie kwestie w umowie ubezpieczeniowej.
→ Czytaj także: Jak sprawdzić, czy jest się uposażonym w polisie na życie?
Co się stanie, jeśli uposażony nie został wskazany
Jeśli nie wskażesz osoby uposażonej, świadczenie otrzymają – zgodnie z prawem – najbliżsi członkowie rodziny. Obowiązuje tu określona kolejność tych osób, więc jako pierwszy środki otrzyma współmałżonek lub współmałżonka ubezpieczonego. Następne są dzieci, które otrzymają je w takich samych, równych częściach.
Po nich prawo do uzyskania świadczenia otrzymują rodzice ubezpieczonego, którzy tak samo jak dzieci, dostają je w równych częściach. Jeśli wszystkie najbliższe osoby nie żyją, świadczenie przysługuje dalszym ustawowym spadkobiercom.
Najczęściej zadawanie pytania
Nie. Wskazanie uposażonego w polisie nie zmienia się samo wraz ze zmianą stanu cywilnego. Jeśli w umowie figuruje była żona lub mąż, a ubezpieczony nie zaktualizuje tych danych, to właśnie ta osoba otrzyma świadczenie po jego śmierci – niezależnie od rozwodu i ewentualnego nowego związku. To jeden z częstszych błędów przy zmianach życiowych, dlatego warto sprawdzać zapisy w polisie po każdym rozwodzie, ślubie czy narodzinach dziecka.
Co do zasady świadczenie wypłacane uposażonemu z tytułu śmierci ubezpieczonego jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. To istotna różnica względem klasycznego spadku, gdzie w zależności od stopnia pokrewieństwa i wartości majątku podatek od spadków i darowizn może wystąpić. Pieniądze z polisy trafiają do uposażonego niejako obok procedury spadkowej i nie są nią obciążone.
Nie, świadczenie wypłacane uposażonemu nie wchodzi do masy spadkowej. Oznacza to, że nie dzieli się go między spadkobierców ustawowych ani nie uwzględnia przy obliczaniu zachowku – nawet jeśli pominięci w polisie członkowie rodziny mieliby do niego prawo przy dziedziczeniu majątku na zasadach ogólnych. To właśnie dlatego wskazanie konkretnej osoby uposażonej bywa skutecznym sposobem na zabezpieczenie kogoś poza kolejnością dziedziczenia.
Świadczenie z polisy na życie co do zasady nie wchodzi w skład majątku ubezpieczonego po jego śmierci, więc jego wierzyciele nie mogą po nie sięgnąć, by spłacić jego długi. Inaczej wygląda sytuacja, gdy to sam uposażony ma zadłużenie – w takim przypadku wypłacone już na jego konto środki mogą podlegać zajęciu komorniczemu na zasadach ogólnych, tak jak każde inne wpływające do niego pieniądze.
Tak, uposażony nie ma obowiązku przyjęcia wypłaty. Może z niej zrezygnować, na przykład jeśli uważa, że pieniądze powinny trafić do innej osoby w rodzinie. W praktyce oznacza to zgłoszenie ubezpieczycielowi rezygnacji ze świadczenia – wtedy trafia ono do uposażonego zastępczego, a w jego braku do spadkobierców zgodnie z ogólnymi zasadami dziedziczenia.
Jeśli w polisie wskazano kilka osób uposażonych i jedna z nich umrze wcześniej niż ubezpieczony, a umowa nie przewiduje uposażonego zastępczego, jej część świadczenia zwykle dzieli się proporcjonalnie między pozostałych żyjących uposażonych – zgodnie z zapisami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia danego towarzystwa. Dlatego przy zmianach w rodzinie warto nie tylko dopisywać nowe osoby, ale też co jakiś czas weryfikować, czy wszystkie wskazane w polisie wciąż żyją i czy podział nadal odpowiada Twojej woli.
