Ten typ produktu wywoływał w minionych latach pewne kontrowersje. Nie wchodząc zbytnio w szczegóły należy stwierdzić, że część winy za to z pewnością ponosili ubezpieczyciele. Ich usilne starania miały na celu przekonanie do tego produktu możliwe szerokiego grona klientów. Samo w sobie jest to oczywiście zrozumiałe. Problem w tym, że ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym to bardzo złożony produkt. I właśnie dlatego nie jest ofertą dla każdego. Więc dla kogo?
Najpierw ustalmy, czym polisa inwestycyjna jest, a czym nie jest
Nie jest odkryciem, że ubezpieczenia stanowią znakomite opakowanie dla wszelkiego rodzaju produktów inwestycyjnych. Polisa UFK daje jednak istotną przewagę podatkową: zmiana funduszu wewnątrz umowy nie generuje podatku – zyski dalej pracują, a podatek Belki (19%) powstaje dopiero przy faktycznej wypłacie środków.
Od 2024 roku to klient, a nie ubezpieczyciel, odpowiada za rozliczenie tego podatku. Na podstawie informacji PIT-8C, którą ubezpieczyciel wysyła do końca lutego, należy złożyć deklarację PIT-38 w urzędzie skarbowym.
Polisy składają się wówczas z dwóch elementów. Części ochronnej, tak jak w każdym innym produkcie na życie, oraz inwestycyjnej, w której zbieramy środki, które wypłacone zostaną nam na koniec umowy. W przypadku śmierci ubezpieczonego rodzina może liczyć na wypłatę odszkodowania. A gdy do śmierci przed końcem umowy nie dojdzie – ubezpieczyciel wypłaci zgromadzone środki. I te rozwiązania mogą być różne, a więc nie tylko fundusze kapitałowe, ale też np. lokaty w różnej postaci. Można się spotkać z terminem „polisolokata” także w przypadku polis z UFK. Jest to nieścisłość. Scharakteryzujemy więc sobie krótko oba rozwiązania.
Jak działa ubezpieczenie z funduszem kapitałowym (UFK)?
Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym (UFK) łączy ochronę z inwestowaniem. Towarzystwo dzieli Twoją składkę na dwie części. Pierwsza z nich finansuje ochronę Twojego życia. Drugą inwestujesz na rynku kapitałowym. Możesz także od razu wpłacić większą, jednorazową kwotę.
Za te pieniądze kupujesz jednostki funduszy, lokujące kapitał w akcje lub obligacje. W trakcie trwania umowy swobodnie zmieniasz te fundusze. Zyskujesz wtedy, gdy rośnie wartość wybranych papierów wartościowych. Swoim portfelem zarządzasz samodzielnie lub oddajesz go w ręce fachowców.
Teoretycznie możesz zarobić bardzo dużo. Często znacznie więcej niż na tradycyjnych formach oszczędzania. Musisz jednak zaakceptować ryzyko. Wyższy potencjalny zysk oznacza ryzyko straty. Pamiętaj, że to inwestycja długoterminowa. Zazwyczaj zawierasz ją na 10, kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat.
Czym różni się od niego polisolokata?
Polisolokata działa zupełnie inaczej. Wpłacasz pieniądze od razu na początku umowy. Środki trafiają na bezpieczną lokatę i rosną stabilnie dzięki stałemu oprocentowaniu.
To produkt o znacznie krótszej perspektywie, zawierany często na rok lub dwa lata. Na koniec umowy odbierasz swój kapitał powiększony o skromny, ale pewny zysk. W tym przypadku nie ponosisz żadnego ryzyka inwestycyjnego.
| Różnice między ubezpieczeniami inwestycyjnymi | Polisa z UFK | Polisolokata |
|---|---|---|
| Czas trwania inwestycji | Długoterminowa | Krótko/średnioterminowa |
| Możliwość odstąpienia bez utraty części środków | Na koniec umowy | W każdym momencie |
| Koszt odstąpienia przed końcem umowy | Zwykle wysoka opłata stanowiąca część całego kapitału | Część umownej kwoty, o jaką powiększony został zgromadzony kapitał. |
| Ryzyko | jest | brak |
| Zysk | niemożliwy do przewidzenia | ustalony umową |
Na czym polegał problem z polisami z UFK?
Klienci mierzyli się z dwoma głównymi problemami. Po pierwsze, wiele produktów udawało ubezpieczenia tylko z nazwy. Towarzystwa przeznaczały na rzeczywistą ochronę życia zaledwie ułamek wpłacanych składek.
Po drugie, ubezpieczyciele tworzyli skomplikowane i niejasne umowy. Niezależnie od sytuacji na giełdzie, zarabiały głównie firmy finansowe. Ogromne koszty zarządzania portfelem skutecznie pożerały wypracowane zyski klientów.
Największą pułapkę stanowiły jednak horrendalne opłaty likwidacyjne. Towarzystwa pobierały je za wcześniejsze wycofanie pieniędzy. W efekcie klient tracił większość lub nawet wszystkie zaoszczędzone środki. Rezygnacja z polisy przed terminem po prostu się nie opłacała.
Dlaczego to wszystko było możliwe?
Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym nie jest dla wszystkich
Tutaj odkrywamy drugi poważny problem. Agenci sprzedawali polisy UFK praktycznie każdemu. Kusili ludzi wyłącznie wizją ogromnych zysków. Tymczasem przeciętny konsument rzadko posiada zaawansowaną wiedzę o inwestowaniu.
Te produkty po prostu nie pasują do każdego portfela. Nawet idealna polisa bez ukrytych wad generuje spore ryzyko. Giełda bywa przecież nieprzewidywalna.
Również przy uczciwych warunkach inwestor może stracić pieniądze. Ostateczny wynik potrafi mocno rozczarować. Oczywiście wysoki zysk to wciąż realny scenariusz. Musisz jednak zaakceptować fakt, że rynek zawsze działa w obie strony.
Realia tego rynku mocno się zmieniły
Realia rynku ubezpieczeń mocno się zmieniły. W minionych latach wartość składek na polisy UFK gwałtownie spadła. Klienci masowo zamykali stare, niekorzystne umowy. Nowi inwestorzy przez długi czas podchodzili do tych produktów z dużą rezerwą.
Polisy inwestycyjne nie zniknęły jednak z rynku. Liczne wyroki Sądu Najwyższego oraz zdecydowane działania UOKiK ostatecznie ucywilizowały tę branżę. Dzisiejsze produkty cechuje znacznie większa przejrzystość. Drastyczne opłaty likwidacyjne odeszły w przeszłość.
Jedna rzecz pozostaje jednak niezmienna. Polisa UFK wciąż wymaga od Ciebie podstawowej wiedzy i świadomości finansowej. Musisz rozumieć ryzyko giełdowe i zasady działania funduszy. To nadal nie jest produkt dla każdego.
Ubezpieczyciele wciąż proponują te rozwiązania, choć robią to znacznie ostrożniej. W sieci bez problemu znajdziesz niezależne rankingi i porównasz wyniki poszczególnych funduszy. Co ważne, dzisiejsze towarzystwa ubezpieczeń bardzo chętnie łączą UFK z programami IKE oraz IKZE. Dzięki temu zyskujesz dodatkowe, cenne ulgi podatkowe na emeryturę.
Dobra polisa inwestycyjna – czy warto?
Polisa UFK to wciąż dobre i opłacalne rozwiązanie. Musisz jednak spełnić jeden kluczowy warunek. Wybierz produkt, który zapewnia realną ochronę Twojego życia. Część inwestycyjna skutecznie buduje Twój prywatny kapitał. Dodatkowo podnosi ona wartość końcowej wypłaty. Poziom ryzyka kontrolujesz samodzielnie. To Ty decydujesz, w jakie instrumenty finansowe trafiają Twoje składki.
Pamiętaj też o ogromnej zalecie prawnej. Polisa UFK to formalnie ubezpieczenie. W przypadku Twojej śmierci zgromadzone pieniądze nie wchodzą do masy spadkowej. W umowie wskazujesz konkretnego uposażonego. Towarzystwo wypłaci mu środki bezpośrednio i bardzo szybko. Twoi bliscy nie zapłacą od tej kwoty podatku spadkowego. Cały proces przebiega dokładnie tak samo, jak przy wypłacie z klasycznej polisy ochronnej.
W związku z tym, że polisa UFK gwarantuje ochronę ubezpieczeniową warto pamiętać o tym, że ubezpieczyciele stosują wyłączenia odpowiedzialności. Często świadczenia nie są wypłacane, jeśli ubezpieczony brał czynny udział w działaniach niezgodnych z prawem. Ubezpieczyciel może również odmówić wypłaty odszkodowania, gdy do wystąpienia zdarzenia wymienionego w polisie dojdzie w czasie trwania karencji. Pełna lista wyłączeń odpowiedzialności, a także pełen zakres ochrony ubezpieczeniowej dostępne są w dokumencie OWU każdej polisy.
Uważnie przeanalizuj kartę produktu i warunki umowy ubezpieczenia
Skończyły się czasy, gdy nieszczególnie zainteresowany inwestowaniem klient przychodził do ubezpieczyciela w zupełnie innej sprawie, a wychodził z polisą z UFK, kompletnie nie wiedząc, co mu sprzedano. Już w 2014 roku Polska Izba Ubezpieczeń przygotowała rekomendację dobrych praktyk dotyczących tego rodzaju polis. Cały ten dokument kładzie nacisk na zrozumiałość oferty. Klient, jeszcze zanim zawrze umowę ubezpieczenia musi otrzymać kartę produktu, w której znajdzie najistotniejsze informacje:
- cel ubezpieczenia: ochronny, inwestycyjno-ochronny, czy inwestycyjny;
- opis świadczeń;
- horyzont czasowy, określenie, czy jest to umowa na czas określony ze wskazaniem jego długości, czy też nieokreślony;
- sposób opłacania składki;
- główne cechy ubezpieczenia (nie więcej niż osiem), muszą to być m.in. informacje dot. gwarancji poziomu wartości wprowadzonych środków, możliwości zmiany poziomu ochrony, dokonywania wypłat częściowych i związanych z tym kosztów, samodzielnego podejmowania decyzji o alokacji środków, wcześniejszego zakończenia i związanych z tym kosztów, indeksacji wartości składek i świadczeń;
- ryzyka związane z ubezpieczeniem, w tym utraty części, a nawet całości środków, ograniczenia dostępu do środków, a także związane ze zmianami kursu walut.
Szeroko opisano ponadto, jak należy informować opłatach, a także symulacjach uzyskiwanej wartości produktu z podziałem na poszczególne scenariusze. Nade wszystko, zwrócono uwagę na konieczność formułowania tych treści jasnym językiem, “niebudzącym wątpliwości przeciętnego klienta”. PIU zaleca, by nie używać branżowego żargonu czy terminów technicznych i formułować wszystko w sposób zwięzły.
Wskazania te ubezpieczyciele zastosowali. Należy jednak zwrócić uwagę na dwie kwestie. Nawet doskonale przygotowana karta produktu pozostaje mało użyteczna dla kogoś, kto nie rozumie tego rodzaju ofert – musimy wiedzieć, co kupujemy. Poza tym lektura jej nigdy nie zastąpi wnikliwego przeanalizowania Ogólnych Warunków Ubezpieczenia. Zresztą, zgodnie z wytycznymi PIU, są one w tym dokumencie podkreślone.
Jakie UFK będzie dla mnie dobre?
Szczęśliwie minęły już czasy m.in. kuriozalnych opłat likwidacyjnych, sięgających niemal całości zainwestowanego kapitału. Kwestie te nadal jednak powinny należeć do szczególnie nas interesujących. Sprawdźmy, ile wszystkie zadania związane z otwarciem i prowadzeniem rachunku będą nas kosztować.
Druga rzecz, to poziom ryzyka, z jakim wiąże się dane ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W każdym z towarzystw będziemy mieli do wyboru kilka wariantów. Od bardzo bezpiecznych, ale pod względem możliwego zysku nieprzewyższających zwykłych lokat bankowych, po zdolne przynieść znakomite owoce, ale i straty.
→ Sprawdź też, jakie ubezpieczenie na życie wybrać, aby spać spokojnie
Jakie przykładowe polisy z UFK znajdziemy na rynku
PZU – Cel na Przyszłość i Perspektywa na Przyszłość
Nasz największy rodzimy ubezpieczyciel, PZU, posiada w ofercie indywidualną polisę z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi pod nazwą PZU Cel na Przyszłość. Skierowanąa jest do osób w wieku 18-65 lat. Oferuje trzy progi z inwestycyjne i możliwość przejścia na umowę bezskładkową po 5 latach.
Planując jednak typowo emerytalne odkładanie pieniędzy, warto zwrócić uwagę na inny produkt. Ubezpieczyciel wysuwa obecnie na pierwszy plan w tej kategorii – PZU Perspektywa na Przyszłość. To rozwiązanie stworzone bezpośrednio z myślą o zabezpieczeniu jesieni życia.
Ponieważ parametry umów, limity opłat oraz dokładne wysokości świadczeń (np. przy nieszczęśliwych wypadkach) są regularnie aktualizowane, przed podpisaniem umowy sprawdź ich bieżące wartości w aktualnych Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) na stronie PZU.
Allianz – Nowa Perspektywa
Pamiętasz markę Aviva? Oficjalnie zniknęła ona z polskiego rynku w lipcu 2022 roku w wyniku fuzji. Wszystkie produkty i zobowiązania dawnego ubezpieczyciela przejął Allianz Życie Polska.
Flagowa i bardzo popularna polisa Nowa Perspektywa nie zniknęła jednak z rynku. Jest w pełni aktywna i nadal znajduje się w sprzedaży pod szyldem Allianz. Produkt utrzymał swój elastyczny, ochronno-inwestycyjny charakter. Łączy on ubezpieczenie na życie z inwestowaniem w ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe (UFK) o zróżnicowanym poziomie ryzyka. Oferuje bardzo szerokie możliwości rozbudowy o umowy dodatkowe. To pozwala kompleksowo zabezpieczyć całą rodzinę.
Vienna Life – Compensa Maxima
Maxima z powodzeniem funkcjonuje na rynku, od kilku już lat oferuje ją jednak nie Compensa, ale Vienna Life TUnŻ VIG. Ta wyspecjalizowana spółka wchodzi w skład tej samej grupy kapitałowej (Vienna Insurance Group).
Polisa łączy w sobie trzy kluczowe funkcje: ochronną, inwestycyjną oraz budowania kapitału na koniec umowy. Kontrakt zawiera się na minimum 10 lat. Klienci mają do dyspozycji kilka wariantów ryzyka inwestycyjnego. Do tego aż 17 ubezpieczeń dodatkowych, znacznie rozszerzających podstawową ochronę.
Nationale-Nederlanden
Również w Nationale-Nederlanden znajdziemy rozbudowaną ofertę ubezpieczeń z funduszami kapitałowymi. Ogólne zasady działania produktu pozostają stabilne: umowę zawieramy na minimum 10 lat, a po dwóch latach regularnego opłacania składek zyskujemy możliwość elastycznego zawieszenia części inwestycyjnej na rok.
To, co kluczowe z perspektywy lokowania kapitału, to gruntowne odświeżenie oferty ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych (UFK), którego ubezpieczyciel dokonał w lipcu 2025 roku. Część starszych funduszy wycofano i zastąpiono nowymi. Lepiej pasują do obecnych realiów rynkowych, dając klientom nowoczesne narzędzia do dywersyfikacji ryzyka.
Czy ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym umożliwia zysk
Podmioty oferujące ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym do pewnego stopnia zdyscyplinowano. Nie zwalnia to nas jednak z konieczności samodzielnej weryfikacji zapowiedzi towarzyszących takim produktom. Powiedzmy sobie otwarcie – nie są one najtańsze. Zysk nie jest wykluczony, ale ryzyka, że zniwelują go opłaty, lekceważyć nie powinniśmy.
Obowiązek informacyjny, jaki ciąży na ubezpieczycielach proponujących takie rozwiązania, nie zdejmuje z nas odpowiedzialności. Także żaden ranking, choć może być pomocny, nie jest w 100% miarodajny. Nie wystarczy, że rzucimy okiem na wysokości opłat. Takie suche dane nie mówią nic przeciętnemu konsumentowi.
Sprawdźmy, jaki rezultat dla inwestowanej kwoty da pobranie opłaty dystrybucyjnej, a następnie opłat za zarządzanie, przy założeniu, że dana inwestycja utrzyma notowany dotąd wzrost. To nie są skomplikowane obliczenia, ale jeśli nie wiesz, jak ich dokonać, taki produkt zdecydowanie nie jest dla Ciebie.
Czy to znaczy, że w ogóle nie warto? Oczywiście, nie. Ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym wciąż utrzymują się na rynku. Mimo wszystkich głośnych medialnych burz, jakie się nad nimi rozpętały i dwóch raportów Rzecznika Finansowego, który wskazywał na nieprawidłowości w konstruowaniu takich ofert. Wciąż jest na taki produkt zapotrzebowanie i być może kłopoty leżały w większym stopniu w dystrybucji, a nie w jego istocie. Najważniejsze to dobrze wiedzieć, co nabywamy!
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym?
Ubezpieczenie z UFK to produkt hybrydowy, który umożliwia realizację dwóch podstawowych celów: wsparcia finansowego rodziny w trudnym czasie i oszczędzanie pieniędzy na przyszłość. Polisa zapewnia ochronę ubezpieczeniową m.in.: na wypadek śmierci ubezpieczonego, śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku, a także poważnego zachorowania, dodatkowo umożliwiając pomnożenie posiadanych środków.
Jaki jest okres trwania umowy ubezpieczenia z UFK?
Polisy inwestycyjne to produkty, które mają charakter długoterminowy. Szczegółowe informacje znajdziesz w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia wybranej przez siebie polisy. Przed podpisaniem umowy ubezpieczenia warto zastanowić się, kiedy do chcesz osiągnąć swoje cele inwestycyjne. Równie ważna będzie odpowiedź na pytanie, jakie są zasady modyfikacji warunków umowy. Sprawdź także, co się stanie w przypadku rezygnacji z polisy przed zakończeniem umowy.
Czy od zysków z funduszy UFK muszę samodzielnie płacić podatek Belki?
Tak. Dawniej ubezpieczyciel automatycznie pobierał 19% podatku przed wypłatą środków. Dzisiaj to Ty musisz samodzielnie rozliczyć się z urzędem skarbowym. Gdy wycofasz pieniądze z polisy, towarzystwo ubezpieczeniowe wystawi dla Ciebie dokument PIT-8C (ma na to czas do końca lutego kolejnego roku). Na jego podstawie wpisujesz uzyskany przychód oraz koszty do swojego rocznego zeznania PIT-38.
Czy mogę wypłacić część pieniędzy z UFK bez zamykania całej polisy?
Tak, większość towarzystw ubezpieczeniowych oferuje taką opcję. Narzędzie to nosi nazwę częściowego wykupu. Bez większych ograniczeń wypłacasz zazwyczaj pieniądze zgromadzone na tzw. rachunku dodatkowym, czyli pochodzące z Twoich ekstra wpłat. Wypłata środków z rachunku podstawowego (z regularnych składek) również jest możliwa, ale ubezpieczyciele stawiają tu twarde warunki. Z reguły musisz pozostawić na koncie określoną w umowie kwotę minimalną, aby polisa dalej działała.
Co stanie się z moimi oszczędnościami w UFK, jeśli ubezpieczyciel zbankrutuje?
Twoje pieniądze są bezpieczne. Polskie prawo bardzo dobrze chroni interesy klientów w takich sytuacjach. Nakłada ono na ubezpieczycieli obowiązek całkowitego wydzielenia aktywów UFK od własnego majątku firmy. W przypadku upadłości towarzystwa, zgromadzone przez Ciebie środki nie wchodzą do ogólnej masy upadłościowej. Te pieniądze służą wyłącznie do zaspokojenia roszczeń klientów polisy. Dodatkowo nad całym procesem czuwa Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG).
